“Dây thòng lọng” đã thêm một nút thắt quanh cổ ông Đinh La Thăng – người đã bị bật khỏi ghế ủy viên bộ chính trị và giờ đây chỉ còn mang thân phận mong manh một ủy viên trung ương đảng tại “lồng nhốt quyền lực” Ban Kinh tế trung ương.

Ngày 29/9/2017, Tòa án nhân dân Hà Nội đã chính thức tuyên án chung thân đối với Hà Văn Thắm – nguyên Chủ tịch HĐQT OceanBank, và tử hình đối với Nguyễn Xuân Sơn – nguyên Chủ tịch Hội đồng thành viên Tập đoàn Dầu khí quốc gia (PVN).

Hai bản án được xem là nghiêm khắc trên cũng chính thức đóng lại luồng dư luận cho rằng đề nghị trước đó của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao về hai mức án chung thân cho Hà Văn Thắm và tử hình cho Nguyễn Xuân Sơn chỉ là “giơ cao đánh khẽ”.

Chi tiết móc xích trực tiếp đối với ông Đinh La Thăng là trong phiên tòa trên, Hội đồng xét xử đã kiến nghị cơ quan điều tra làm rõ trách nhiệm của những người những người đề xuất vốn góp, những người liên quan đến việc chỉ đạo gửi tiền của PVN và các tổng công ty, công ty con vào Oceanbank dẫn đến làm cho PVN bị mất trắng 800 tỉ đồng.

Nửa tháng trước, vào ngày 14/9/2017, một tín hiệu “bắt” hướng đến Đinh La Thăng đã phát ra khá rõ trong phiên tòa xét xử đại án OceanBank. Tại phiên tòa này, luật sư Nguyễn Minh Tâm – người bào chữa cho nhân vật Nguyễn Xuân Sơn – đã bất ngờ tung ra văn bản do ông Đinh La Thăng ký khi đang là Chủ tịch Hội đồng thành viên PVN, với nội dung yêu cầu các đơn vị thành viên thuộc PVN và các nhà thầu dầu khí phải mở tài khoản và thực hiện các giao dịch tại OceanBank.

Báo chí nhà nước đã nhanh nhảu công bố văn bản “yêu cầu các đơn vị thành viên thuộc PVN và các nhà thầu dầu khí phải mở tài khoản và thực hiện các giao dịch tại OceanBank” với chữ ký của Đinh La Thăng. Vài tờ báo nhà nước như Infonet, Giáo Dục Việt Nam còn đi xa hơn khi nêu đích danh Đinh La Thăng phải chịu trách nhiệm. Một đợt “đấu tố tham nhũng” bắt đầu nổ ra, y hệt chiến dịch công kích Vũ Huy Hoàng – cựu bộ trưởng công thương – vào năm 2016.

Sau khi có nhiều đồn đoán về việc Đinh La Thăng đã bị quản thúc từ cuối tháng Bảy năm 2017 khi bắt đầu có tin Trịnh Xuân Thanh “đã về”, gần đây ông Thăng bất ngờ xuất hiện cùng với Trưởng ban kinh tế trung ương Nguyễn Văn Bình trong một tấm hình trên báo nhà nước khi đang “ủng hộ đồng bào chịu bão ở miền Trung”. Tuy vậy, hình ảnh này có vẻ chỉ có ý nghĩa qua quýt.

Có lẽ ý Nguyễn Phú Trọng đã quyết: Hà Văn Thắm, Nguyễn Xuân Sơn phải chịu án nặng thì Đinh La Thăng không thể nào “tại ngoại”.

Nếu theo “đúng quy trình”, sau khi Hội đồng xét xử đã có kiến nghị cơ quan điều tra làm rõ vụ chỉ đạo gửi tiền của PVN vào OceanBank và vụ mất 800 tỷ đồng, cơ quan điều tra sẽ tiến hành những động tác tố tụng hình sự đối với ông Đinh La Thăng.
Những động tác tố tụng hình sự có thể diễn ra vào khi nào?
Sau thời điểm kết thúc phiên tòa xử Hà Văn Thắm và Nguyễn Xuân Sơn vào ngày 29/9, một sự kiện chính trị gần nhất sẽ diễn ra vào đầu tháng 10/2017 là Hội nghị trung ương 6 của đảng cầm quyền, tức chỉ cách nhau chưa đầy một tuần lễ. Trong thời gian ngắn ngủi đó, có thể số phận của ông Đinh La Thăng sẽ được quyết định.
Kịch bản ngắn hạn có thể diễn ra là ngay trước Hội nghị trung ương 6, cơ quan điều tra của Bộ Công an có thể tiến hành việc khởi tố điều tra đối với ông Đinh La Thăng, dựa trên những bằng chứng mà phiên tòa xét xử Hà Văn Thắm đã có được. Việc khởi tố này, dù có thể chỉ là “khởi tố chay”, tức khởi tố mà chưa bắt ông Thăng, lại là cơ sở quan trọng nhất để dẫn đến một “phiên tòa” khác: Hội nghị Ban chấp hành trung ương. Nhưng thay vì chỉ bỏ phiếu kỷ luật ông Đinh La Thăng như vào tháng 5/2017, tại Hội nghị trung ương 6 các ủy viên trung ương sẽ phải quyết định để ông Thăng không còn là “đồng đảng” của mình theo ý chỉ của Bộ Chính trị.
Một khi mất cả chức ủy viên trung ương, Đinh La Thăng còn có thể bị tước cả đảng tịch, sau đó đương nhiên bị bãi miễn tư cách đại biểu quốc hội.
Theo đó, một quan chức đã bị khai trừ đảng và mất ghế đại biểu quốc hội thì đương nhiên không còn “quyền bất khả xâm phạm”. Để khi đó, cơ quan điều tra pháp luật có thể “tùy nghi xâm phạm”.

Cũng theo đó, kịch bản trung hạn là sau Hội nghị trung ương 6 một thời gian, một phiên tòa thực sự đối với ông Đinh La Thăng sẽ diễn ra. Chỉ chưa biết là ông Thăng sẽ phải nhận mức án nào…